Umuhimu wa Kuwasilisha Marejesho ya Kodi

BLOGU 16/06/2021

Umuhimu wa Kuwasilisha Marejesho ya Kodi

Katika kazi yangu, nimekutana na watu kadhaa, haswa wafanyikazi, wakishangaa ni kwa nini wanahitajika kuwasilisha marejesho ya ushuru ya kila mwaka ilhali ushuru tayari umekatwa wakati wa mwaka na kulipwa kwa KRA na mwajiri. Ili kuondoa hili, tunahitaji kuelewa urejeshaji wa kodi ni nini na umuhimu wa kuwasilisha marejesho.

Marejesho ya kodi ni tamko linalotolewa na mlipakodi wa mapato yote aliyopata katika mwaka wa mapato, inayoeleza kwa undani kodi inayolipwa au kurejesha pesa zinazodaiwa katika mwaka wa mapato. Rejesho la ushuru ni muhtasari wa mapato yaliyopatikana na ushuru unaolipwa (ikiwa wapo) katika mwaka wa mapato. Nchini Kenya, mwaka wa mapato kwa watu binafsi unaanza tarehe 1 Januari hadi 31 Desemba na wanatakiwa kuwasilisha marejesho yao kati ya tarehe 1 Januari hadi 30 Juni kufuatia mwaka wa mapato. Kwa makampuni, kufungua hufanyika ndani ya miezi sita baada ya mwisho wa kipindi cha uhasibu.

Marejesho yanapowasilishwa baada ya muda uliowekwa, adhabu ya kuchelewa kwa kuwasilisha ya asilimia tano ya kodi inayodaiwa au Ksh.2000, chochote kilicho juu zaidi, kwa watu binafsi kitatozwa. Adhabu ya kuchelewa kuwasilisha kwa watu wasio watu binafsi ni asilimia tano ya kodi inayodaiwa au Ksh. 20,000 chochote kilicho juu zaidi. Riba ya malipo ya marehemu ya 1% kwa mwezi pia inatumika hadi ushuru ulipwe kikamilifu. 

Kwa nini ni muhimu kurudisha marejesho? Kwanza, ni hitaji la kisheria kulingana na kifungu cha 52B cha Sheria ya Kodi ya Mapato sura ya 470. Sheria inaeleza kwamba kila mtu aliye na mapato yanayotozwa ushuru anatakiwa kuwasilisha marejesho yake. Kenya inaendesha utaratibu wa kujitathmini wa kodi ambapo kila mtu anahitajika kujitathmini na kutangaza mapato yaliyopatikana katika mwaka huo na kulipa ushuru wowote unaodaiwa. Uwasilishaji wa marejesho na ulipaji wa ushuru kwa hivyo huhakikisha kuwa mtu anafuata sheria za ushuru za Kenya.

Pili, uwasilishaji wa marejesho humwezesha mtu kubaini ikiwa kuna kodi zinazopaswa kulipwa au marejesho yoyote yanayopaswa kulipwa mwishoni mwa mwaka wa mapato. Ambapo mtu hajapata mapato yoyote kwa mwaka, mtu anatakiwa kuwasilisha nil return.

Hatimaye, kwa madhumuni ya mapato ya ajira, uwasilishaji wa marejesho huwezesha Mamlaka ya Mapato ya Kenya kupatanisha ushuru unaokatwa kutoka kwa mapato ya wafanyikazi chini ya mfumo wa Pay As You Earn (PAYE) na matamko yaliyotolewa na wafanyikazi mwishoni mwa mwaka. Uwasilishaji wa marejesho kwa hivyo huongeza uwajibikaji wa ushuru unaokatwa kutoka kwa wafanyikazi.

Urahisi unaokuja na kutii ushuru hauwezi kupitiwa kupita kiasi. Daima hakikisha kwamba marejesho yako ya ushuru yamewasilishwa kufikia tarehe inayotarajiwa na epuka haraka sana kwa dakika za mwisho.

Margaret Gachina

 

 

Je, ulipata maudhui haya kuwa muhimu?

wastani Rating

4
Kulingana na ukadiriaji 11